Lesona 6: Taranak'i Abrahama

    Hodinihina mandritra ny herinandro: Ezek. 16:8; Deo. 28:1,15; Jer. 11:8; Gen. 6:5; Jao. 10:27, 28; Gal. 3:26-29; Rom. 4:16,17. Tsianjery: "Fa hianareo  kosa dia taranaka voafidy, fanjaka-mpisorona, firenena masina, olona nalain'Andriamanitra ho an'ny tenany mba hilazanareo ny hatsaran'Ilay niantso anareo hiala tamin'ny maizina ho amin'ny fahazavany mahagaga." - 1 Pet. 2:9.

    Tao amin'ny tanana kely iray indray andro, nijanona tamin'ny sivy latsaka fahefany ny famataranandro teo amin'ny fitaratry ny mpivarotra firavaka iray. Maro tamin'ny mponina tao an-tanàna no miantehitra amin'ny ora omen'izany famataranandro izany. Tamin'ity indray maraina ity ny lehilahy mpiasa sy ny vehivavy dia samy nijery teo amin'ilay varavaram-pitaratra ary nahita fa vao tamin'ny sivy latsaka fahefany ny andro; na ny ankizy teny an-dàlana hianatra aza dia gaga ihany fa mbola malalaka tsara ny fotoana hilalaovana an-dàlana. Marobe ny olona diso fidirana tamin'izay maraina izay noho ny amin'ilay famataranandro kely tsy nandeha." - God's Minutes, CL. Paddock, t. 244.
    Ohatra mazava mampiseho ny tsy - fahombiazan'ny Isiraely fahizay izany. Andriamanitra no nametraka ny Isiraely teo "afovoan'ny Jentilisa, ka voahodidin'ireny tany rehetra ireny izy"- Ezek. 5:5, dia teo amin'ny tany nampifandray ireo kaotinanta anankitelo (Afrika sy Eoropa ary Azia). Natao ho "famataranandro" ara-panahin'izao tontolo izao izy ireo.

    Tahaka ilay "famataranandro" dia nijanona tsy nanao ny asany Isiraely. Tsy hoe tsy fahombiazana tanteraka anefa izany, satria tamin'izany tahaka ny amin'izao andro izao ihany, dia manana sisa mahatoky Aminy Andriamanitra. Mifantoka amin'ny maha-izy azy ny tena Isiraelin'Andriamanitra nandritra ny vanim-potoana rehetra ny fianarantsika mandritra ity herinandro ity, miaraka amin'ny andraikiny, voafaokan'izany koa isika.

    Indray mitopy maso: Inona ireo teny fikasan'ny fanekena nataon'i Jehôvah tamin'ny Isiraely? Inona ireo fepetra niaraka tamin'izany? Nanao ahoana ny nitoeran'ny firenena tao amin'ireny teny fikasana ireny? Inona no nitranga rehefa tsy nankatò izy ireo? 

    "Fa firenena masina ho an'i Jehôvah Andriamanitrao hianao: fa hianao efa nofidin'i Jehôvah Andriamanitrao ho firenena rakitra soa ho Azy mihoatra noho ny firenena rehetra ambonin'ny tany."- Deo. 7:6.

    Tsy misy isalasalana ny amin'izao: nofidin'i Jehôvah ny vahoaka hebreo ho solontenany manokana eto an-tany. Ny teny nadika hoe "manokana" na "rakitra soa" eo amin'io andininy etsy ambony io, dia ny teny hoe segulah, izay midika koa hoe "fananana sarobidy" na "tahiry manokana". Zava-dehibe ny fitadidiana fa Andriamanitra mihitsy no nifidy azy ireo, fanehoana ny fahasoavany izany. Tsy nahitana na inona na inona nety hahamendrika azy ireo hahazo izany fahasoavana izany tao amin'ny vahoaka. Tsy nisy mihitsy izany, satria ny fahasoavana dia zavatra omena ho an'izay tsy mendrika izany akory.

    Vakio ny Ezek. 16:8. Ahoana no hanazavan'izany ny nifidianan'i Jehôvah ny Isiraely?

    "Nahoana ny Isiraely no nofidin'Andriamanitra? Zava-miafina izany. Antokon'olom-bitsy izy ireo izay tsy nanana kolontsaina lehibe manao ahoana na koa voninahitra. Tsy nanana hatsarana manokana sy niavaka akory izy ka ho nahatonga izany safidy izany. Avy amin'Andriamanitra irery ihany izany fifidianana azy ireo izany (...) Mitoetra ao amin'ny zava-miafin'ny fitiavan'Andriamanitra ny anton'izany safidy izany. Tia ny Isiraely Andriamanitra ka nifidy azy, tamin'izany no nanatanterahany ny teny fikasana nataony tamin'ireo razamben'izy ireo (...) Voafidy izy noho ny fitiavan'i Jehôvah azy. Tamin'ny fanehoana ny herin'i Jehôvah no nanafahana azy tamin'ny fahandevozana tany Egipta. Aoka ho tsapany indray izany zava-dehibe izany dia ho hitany fa vahoaka masina sy rakitra soa tokoa izy. Ny fironany hiala amin'izany toerana mendrika nametrahana azy izany, araka izany, dia mendrika ny handraisany ny fanamelohana fara tampony."- Deutoronomy, J.A Thompson, tt. 130,131.

    Araka ny fikasan'Andriamanitra sy ny zavatra kendreny, dia sady natao ho taranaka mpanjaka ny Isiraelita no mpisorona. Tao anatin'ny tontolo feno faharatsiana dia izy ireo no natao ho mpanjaka, ara-pitondrantena sy ara-panahy, izany hoe, natao haharitra sy hahomby, handresy ny fanapahan'ny ota (Apôk. 20:6). Amin'ny maha-mpisorona azy ireo dia natao hanatona an'i Jehôvah tamin'ny vavaka sy ny fiderana ary ny fisoronana (fahafoizan-tena) izy ireo. Amin'ny maha-mpanelanelana an'Andriamanitra sy ny Jentilisa azy dia natao ho mpampianatra sy mpitory ary mpaminany izy ireo, ary natao ho ohatry ny fivelomana araka ny fahamasinana-masoivohon'ny lanitra natao haneho ny tena fivavahana marina.

    Jereo ilay fehezan-kevitra ao amin'ny andininy androany, izay ilazan'i Jehôvah fa izy ireo dia "mihoatra (ambony) noho ny firenena rehetra ambonin'ny tany". Raha ny fampianarana rehetra ao amin'ny tenin'Andriamanitra mikasika ny maha-toetra tsara ny fanetren-tena sy ny maha-mampidi-doza ny avonavona no jerena, ahoana araka ny hevitrao no hevitr'io andininy io? Amin'ny inona no tokony haha-ambony azy ireo mihoatra ny firenena rehetra? Tokony hampiharina amintsika amin'ny maha fiangonana antsika koa ve io hevitra io? Raha eny, amin'ny fomba ahoana? 

    I Abrahama no nomena voalohany ny teny fikasana fa hisy tany homena ny vahoakan'Andriamanitra, dia ny Isiraely izany, naverina tamin'i Isaka sy i Jakoba indray izany avy eo. Namerina io teny fikasana io i Josefa mialoha indrindra ny nahafatesany (Gen. 50:24). Nampahafantarin'Andriamanitra an'i Abrahama anefa fa hisy "efa-jato taona" holalovan'ny taranany vao hahazo ny tany izy ireo. (Gen. 15:13, 16). Tamin'ny andron'i Mosesy sy i Josoa no nanomboka ny fahatanterahan'ny teny iikasana. Naverin'i Mosesy ilay baikon'Andriamanitra: "Indro, efa natolotro eo anoloanareo ny tany; idiro ka lovao ny tany."- Deo. 1:8.

    Vakio ny Deo. 28:1, 15. lnona no voalaza ao anatin'ireo teny ireo? Raha tsorina dia homena azy ireo amin'ny maha-anisan'ny fanekena azy ny tany. Miteraka adidy ny fanekena. lnona ny adidin'ny Isiraely? Ny fizarana voalohany amin'ny Deo. 28 dia mamariparitra ireo fitahiana ho azon'ny Isiraely raha arahiny ny sitrapon'Andriamanitra.

    Ny fizarana manaraka dia miresaka ny amin'ireo ozona izay hianjera amin'izy ireo raha tsy manaraka izany izy. Ireo ozona ireo "ny ankabeazany, raha tsy izy manontolo mihitsy aza, dia tonga ho azy amin'ny famelana ny ota hanao ny asa ratsiny fotsiny (...) 'Fa izay mamafy ho an'ny nofony dia hijinja fahasimbana avy amin'ny nofo'-Gal. 6:8. Tahaka ny rano izay avela amin'izao fotsiny ka tsy hijanona hikoriana raha tsy efa tonga amin'ny toerana maha-tony azy; tahaka ny famataranandro izay avela amin'izao fotsiny ka handeha hatrany raha tsy efa lany fahana tanteraka; tahaka ny hazo iray avela haniry ka tsy maintsy hamoaka izay voa ao anatiny; dia toy izany koa ny fahotana, tsy maintsy misy vokatra aterany, tsy maintsy misy lalana izorany sy fetra tratrariny, ary "fahafatesana no hiafaran'izany zavatra izany"-Rom. 6:2 1."- The Pulpit Commentary: Deuteronomy, H. D. M. Spence and Joseph S. Exell, eds. (Peabody, MA: Hendrickson Publishers, 1890), b. 3, t. 439.

    Na dia teo aza ireo teny fikasana mikasika ny tany ireo, dia tsy hoe tsy nisy fepetra izany. Ampahany tamin'ny fanekena izy ireny. Tsy maintsy nanatanteraka ny anjarany tao amin'izany fanekena izany ny Isiraely; raha tsy izany dia tsy ho tanteraka ny teny fikasana. Efa nolazain'ny Tompo mazava tsara, nihoatra ny indray mandeha, fa raha tsy mankatò izy ireo dia halaina aminy ny tany. Vakio ny Lev. 26:27-33. Tena nataon'i Jehôvah nazava mihitsy ny teniny.

    Amin'ny maha-Kristianina antsika dia miandrandra ny hahazo ireo toerana nampanantenaina any an-danitra sy ny tany nohavaozina isika. Ampanantenaina antsika tahaka izay natao tamin'ny Hebreo koa ireo zavatra ireo. Ny maha-samy hafa azy anefa dia izao: raha tonga any isika dia tsy ho verintsfka intsony izany (Dan. 7:18). Ao anatin'izany dia misy ireo fepetra tokony harahina mba hahatongavantsika any. Ahoana ny fahazoanao ny amin'ireo fepetra ireo, indrindra ao anatin'ny tontolon-kevitry ny famonjena amin'ny finoana irery ihany? 

    "Nefa tsy nihaino izy na nanongilana ny sofiny, fa samy nandeha tamin'ny ditry ny fo ratsiny ihany izy; ka dia nataoko mihatra aminy ny teny rehetra amin'izao fanekena izao, ilay nasaiko nataony, nefa tsy nataony."- Jer. 11:8.

    Jereo ny andininy eo ambony. Nambaran'i Jehôvah fa hotanterahiny amin'izy ireo "ny teny rehetra amin'izao fanekena izao". Kanefa zavatra ratsy no resahiny eo! Na dia manana fironana aza isika hihevitra fa zavatra tsara ihany no atolotry ny fanekena ho antsika, dia eo ihany koa ny lafiny tsy tsara. Hita teo amin'ny an'i Noa io foto-kevitra io. Nomen'Andriamanitra zavatra mahagaga izy - dia ny fiarovana azy tsy ho tratry ny fandringanana; kanefa tsy maintsy nankatò izy mba hahazoany ireo fitahian'ny fahasoavan'Andriamanitra. Raha tsy nankatò izy dia ny lafiny ilany tamin'ny fanekena no ho nanaraka izany.

    Ampitahao ny Gen. 6:5 sy ny andalan-teny etsy ambony, mikasika ny tontolo talohan'ny Safodrano. lnona no itovian'izy ireo? lnona no lazain'ireo andalan-teny ireo mikasika ny maha-zava-dehibe ny tokony hifehezantsika ny fieritreretantsika?

    Mampalahelo fa toe-javatra niverimberina imbetsaka teo amin'ny tantaran'ny Isiraely ny fihemorana, izay narahin'ny fitsaran'Andriamanitra, taorian'izay izy ireo dia nibebaka sy nankatò nandritra ny fotoana voafetra. Fotoana vitsy monja, tamin'ny andron'i Davida sy i Solomona, no mba nahafehezan'izy ireo ny velaran'ny tany nampanantenaina manontolo. 

    Jereo ireto andalan-tSoratra Masina mikasika ny fihemoran'ny Isiraely avy ao amin'ny bokin'i Jeremia ireto: "Fa hoy Izy: Raha misy lehilahy misao-bady, ary efa miala ravehivavy ka vadin'olon-kafa, moa mahazo miverina aminy indray va ralehilahy? Tsy haloto tokoa va izany tany izany? Fa hianao dia efa nijangajanga tamin-tsakaiza maro, ka moa hahazo miverina amiko va hianao? hoy Jehovah.(...) Kanefa toy ny vehivavy misintaka miala amin'ny lahy, dia toy izany tokoa no nisintahanareo niala tamiko, ry taranak'Isiraely, hoy Jehovah."- Jer. 3:1,20.

    Mamerina amintsika zavatra iray efa noresahina tany alohaloha izany: Ny fanekena tian'Andriamanitra hatao amintsika dia tsy fifanarahana mangatsiaka araka ny lalana fotsiny ifanaovan'ny ozona izay samy mitady ny tsara indrindra eo amin'ny fifandraharahan'izy ireo. Ny fifandraisana amin'ny fanekena dia fifandraisana feno fanoloran-tena, fifandraisana matotra sady masina toy ny fanambadiana, ka izany no antony ampiasan'i Jehôvah io fanoharana io.

    Ny zavatra tiana holazaina dia izao: tsy ny tsy fankatoavana no fototry ny fihemoran'ny Isiraely fa ny fahatapahan'ny fifandraisany manokana tamin'i Jehôvah, izay niteraka ny tsy fankatoavana ka nahatonga ny famaliana hianjera amin'izy ireo. Nahoana no tena manan-danja eo amin'ny fiainana kristianina ny lafiny fifandraisana manokana?

    Nahoana no rehefa tsy dia mety loatra ny fifandraisantsika amin'Andriamanitra, dia mora lavo amin'ny fahotana sy ny tsy fankatoavana isika? lnona no havalinao ny olona iray izay mametraka izao fanontaniana izao: "Ahoana no anorenako fifandraisana lalina sy feno fitiavana amin'Andriamanitra?" 

    Na dia teo aza ny fiverimberenan'ny fihemorana sy ny fitsaran'Andriamanitra ary ny fibebahana teo amin'ny Isiraely, inona ny fanantenana hita ao anatin'ireto andininy ireto? Isa 4:3; Mika 4:6, 7; Zef. 3:12,13. 

    Na dia simba noho ny tsy fankatoavana aza ny drafitr'Andriamanitra ho an'ny Isiraely fahiny, dia tsy voasakana tanteraka tsy akory izany. Nisy voninkazo naniry ihany tao anatin'ny tsilo. Maro amin'ireo mpaminanin'ny TT no miresaka momba io sisa mahatoky io, izay hangonin'Andriamanitra eo aminy ho fehezam-boninkazo maha-te ho tia. 

    Ny tanjon'Andriamanitra tamin'ny nananganany sy nitehirizany sisa mahatoky dia mbola mitovy ihany tamin'ny an'ny Isiraely rehetra, dia ny hampiasa azy ireo ho fitaovana voatendriny hanambara "ny voninahitro any amin'ny firenena"-Isa. 66:19. Amin'izany fomba izany, dia hanaraka ireo izay mahatoky koa ny hafa ka "hiankohoka eo anatrehan'ny Mpanjaka, dia Jehôvah Tompon'ny maro" - Zak. 14:16. 

    Araka izany, na dia ratsy manao ahoana aza ny toe-javatra, dia manana olona mahatoky mandrakariva Andriamanitra, olona izay nihazona hatrany ny fiantsoana sy ny fifidianana azy na dia eo aza ny fihemorana misy eo an-daharan'ny vahoaka voafidiny (2 Pet. 1:10). Raha tsorina dia izao, na toy inona na toy inona tsy fahombiazan'ny firenena an-kapobeny, dia mbola tao hatrany ireo izay niezaka hihazona araka izay tsara indrindra vitany ny anjara adidiny tao anatin'ny fanekena (jereo, ohatra ny 1 Mpanj. 19:14-18). Ary na dia niaritra fahoriana aza izy ireo niaraka tamin'ny fireneny iray manontolo (ohatra, ny fahababoany tany an-tany hafa), dia mbola ho azony ihany ny teny fikasan'ny fanekena fara tampony, dia ny fiainana mandrakizay.

    Vakio ny Jao. 10:27, 28. Inona no ambaran'i Jesôsy eto? Ampiharo amin'ny toe-javatra mikasika ny fihemoran'ny Isiraely fahiny ny teniny sy ny teny fikasana ao anatin'izany. Ahoana no fanavazan'ireo teny ireo ny fisian'ny sisa mahatoky?

    Taona vitsivitsy lasa izay dia nisy tovovavy iray niala tanteraka tamin'ny finoana kristianina notanany; kivy mantsy izy noho ny fahotana sy ny fihemorana ary ny fihatsarambelatsihy hitany tao amin'ny fiangonana. "Tsy tena Kristianina ireo olona ireo", hoy izy, ary izay no fialan-tsiny nentiny niala tao amin'ny fiangonana. Araka ireo foto-kevitra ao amin'ny lesona androany, inona ny antony ahafahanao milaza fa tsy mitombina ny fialan-tsininy? 

    Na toy inona na toy inona fahadisoana sy tsy fahombiazan'ny Isiraely fahiny dia tsy nijanona hatreo tsy akory ny drafitr'Andriamanitra amin'ny fananganana vahoaka mahatoky hanompo Azy. Ny TT mantsy dia efa niandrandra sahady ny fotoana izay hananganan'i JehOvah Isiraely ara-panahy, dia vondrona mpino rnahatoky, Jiosy sy Jentilisa, izay hanatanteraka ny asa fitoriana ny filazantsara amin'izao tontolo izao. Tsy iza izany fa ny fiangonana voalohany.

    Vakio ny Gal. 3:26-29.

    1. Inona ny teny fikasana resahin'i Paoly ao amin'ny and. 29?

    2. Inona ny fototra hahatonga ny olona iray ho mpandova araka ireo teny fikasana ireo? (Gal. 3:26)

    3. Nahoana no arodan'i Paoly ny fanavahana ny maha-lahy sy vavy, ny firenena niaviana ary ny sarangam-piarahamo-nina?

    4. Inona ny hevitry ny hoe "iray ao amin'i Kristy"?

    5. Vakio ny Rôm. 4:16, 17. Ahoana no anampian'ireo toko sy andininy ireo antsika hahatakatra izay ambaran'i Paoly ao amin'ny Gal. 3:26-29?
    Amin'ny maha-zanak'i Abrahama Azy, amin'ny heviny manokana, dia tonga mpandova ireo teny fikasan'ny fanekena i Kristy. Amin'ny alalan'ny batisa no ahazoantsika fihavanana amin'i Kristy, ary amin'ny alalany no ananantsika zo amin'ireo teny fikasana natao tamin'i Abrahama. Araka izany, izay rehetra nampanantenain'Andriamanitra dia hita ao amin'i Kristy, ary ireo teny fikasana dia lasa antsika koa, tsy noho ny firenena niaviana, na ny firazanana, na ny maha-lahy na vavy, fa noho ny fahasoavana izay arotsak'Andriamanitra amintsika amin'ny alalan'ny finoana.

    "Ny fanomezana nomena an'i Abrahama sy ny taranany dia tsy ny tany Kanana fotsiny ihany, fa ny tany manontolo mihitsy. Izao no ambaran'ny apôstôly: `Fa tsy lalàna, fa fahamarinana amin'ny finoana, no nahazoan'i Abrahama sy ny taranany ny teny fikasana ho mpandova izao tontolo izao izy.'- Rôm. 4:13. Ary ny Baiboly dia mampianatra tsara fa ireo teny fikasana natao tamin'i Abrahama dia tanterahina amin'ny alalan'i Kristy.(...) [Ny mpino dia tonga] mpandova ny 'lova tsy mety simba, tsy misy loto, tsy mety levona'-1 Pet. 1:4, dia ny tany voadio ho afaka tamin'ny ozon'ny ota."- PP, t. 170. Ho tanteraka ara-bakiteny io teny fikasana io rehefa honina ao amin'ny tany vaovao mandrakizay miaraka amin'i Kristy ny olona masina (Dan. 7:27). 

    Vakio "Ny tanimboaloboky ny Tompo", tt. 11-16; "Fanantenana ho an'ny Jentilisa", tt. 305-313 ary "Ny ankohonan'Isi-raely", tt. 573-587 ao amin'ny MM. 

    "Tsy manao fanavakavahan-tsaranga na firazanana, na, firenena na dia indray mandeha aza Andriamanitra. Izy no Mpahary ny olona rehetra. Fianakaviana iray ihany izy rehetra teo amin'ny famoronana sy teo amin'ny fanavotana. Tonga handrava ny rindrin'ny fisarahana Kristy, ary hamoha ny kianjan'ny tempoly ho an'ny isam-batan'olona mba samy hahita fidirana malalaka hanatonana an'Andriamanitra ny fanahy rehetra. Lehibe sy lalina ary feno tokoa ny fitiavan'Andriamanitra ka tafatsofoka any amin'ny toerana rehetra. Manatsoaka avy amin'ny hery miasa mangina ananan'i Satana izay rehetra voafitaky ny laingany Izy, ka mametraka azy ireo ho eo akaikin'ny seza fiandrianan'Andriamanitra, dia ilay seza fiandrianana voahodidin'ny fahazavana avy amin'ny avan'ny teny fikasana. Fa tsy misy Jiosy, na Grika, na andevo, na tsy andevo' ao amin'i Kristy." -MM, t. 307.

    Vakio ny 1 Pet. 2:9, 10 hahitanao ireo anarana efatra iantsoan'i Petera ny fiangonana. Saika hita taratra ao amin'ireto toko sy andininy ao amin'ny TT ireto ireo anarana ireo, izay manondro ny Isiraely: Eks. 19:6 sy ny Isa. 43:20. Ahoana no anasongadinan'ireo fiantsoana ny fiangonana tsirairay ireo ny fifandraisan'ny fiangonana amin'Andriamanitra? (Ny fiantsoana "firenena masina" dia manasongadina fa Andriamanitra no nifidy ny fiangonana ary manana anjara voafaritra ho azy manokana). 

    FANONTANIANA HIFANAKALOZAN-KEVITRA: 

    1. Namono biby atao fanatitra ireo mpisorona tamin'ny andron'ny Isiraely fahiny, fanatitra izay nanondro ny Mesia izany. Amin'ny maha-fanjakam-pisorona azy, Inona ny "fanatitra" tokony hataon'ny mambran'ny fiangonana? (1 Pet. 2:5)

    2. Navahan'Andriamanitra tamin'izao tontolo izao ny Isiraely mba hahatonga azy ho firenena masina. Nasaina nizara ny fahamarinana mikasika ny famonjena amin'izao tontolo izao koa anefa izy ireo. Tahaka izany koa ny fiangonana. Ahoana no hialantsika amin'izao tontolo izao kanefa mizara ny filazantsara amin'izao tontolo izao? Ahoana no anampian'ny fanandramana niainan'ny Isiraely sy i Jesôsy antsika hamaly izany fanontaniana izany?

    3. Nanana sisa mandrakariva Andriamanitra teo amin'ny Isiraely. Saino ny amin'i Elia sy ireo sisa tamin'ny androny (1 Mpanj. 19; mariho manokana ny and. 18). Mora kokoa matetika ny mitoetra ho mahatoky amin'Andriamanitra eo anivon'ny olona araka izao tontolo izao mihoatra noho ny eo amin'ireo mambra mpamerina hadisoana ao amin'ny fiangonana, nahoana? 

    Famintinana: Ny tena Isiraelin'Andriamanitra (na taloha na taorian'ny hazo fijaliana) dia ny lsiraelin'ny finoana, ireo izay miaina anatin'ny fifandraisam-panekena ara-panahy miaraka amin'Andriamanitra. Izy ireo no solontenany, mitondra ho an'izao tontolo izao ny filazantsaran'ny fahasoavany mahavonjy. 

    Please publish modules in offcanvas position.