Lesona Sekoly Sabata Herinandro

Hodinihana mandritry ny herinandro: Kol. 3:18-4:6; Efes. 5:22-25,33; Ohab. 22:6,15; 1 Pet. 2:16; 1 Tes. 5:17.

Tsianjery:

"Aoka ny fiteninareo ho amin'ny fahasoavana mandrakariva, ho mamy sira, mba ho fantatrareo izay tokony havalinareo ny olona rehetra." Kol. 4:6

Miatrika zava-tsarotra samy hafa ny olona rehefa miara-monina sy miara-miasa akaiky. Ny tsy fitovian-kevitra dia mety hiteraka tsy fifankahazoana, eny ady mihitsy aza. Arakaraka ny maha ety ny fifandraisana no maha zava-dehibe ny hifanarahan'ny tsirairay tsara ao anatin'izany fifandraisana izany.

Mazava loatra fa ao anivon'ny tokantrano no ahitana ny fifandraisana ety indrindra. Misy fotoana iantsoana ny tokantrano hoe "orinasan'ny mpianakavy." Fomba iray mahaliana hoenti-manoritsoritra ny fomba fiasan'ny mpianakavy ao an-tokantrano izany. Misy fitoviana tokoa eo amin'ny fomba fitantanana orinasa sy ny fitondrana tokantrano. Tokony hisy ny fifanarahana ankapobeny eo amin'ny soatoavina sy ny tanjona hokendrena. Tokony hifanara-tsaina ny rehetra ary hanao ny anjara asany tsara mba hampizotra ny toe-javatra. Azo ampiharina amin'ny fiangonana koa izany fitsipika izany, amin'ny maha fianakaviana lehibe ny fiangonana.

Manome fitsipika manan-danja tokoa i Paoly ao amin'ny andalan-teny ataontsika tsianjery amin'ity herinandro ity, mahakasika ny fomba tsara indrindra mampirindra ny fiainan'ny ankohonana kristianina, Koa satria tokony hofehezin'ny fitsipika ara-Baiboly ny tokantranon'ireo Romanina tamin'ny andron'i Paoly izany. Manolotra fitsipika tokantrano kristianina, dia tokony ho samy hafa amin'ny sarobidy koa i Paoly, izay hitondra soa ho antsika ao anatin'ny fifandraisana samihafa ifandraisantsika amin'ny hafa, na eo anivon'ny tokantrano izany na any ivelany.

*Famerenana ny lesona ny sabata 21 Martsa.
 

Ahitana torolalana marobe ho an'ny tokantrano kristianina ao amin'ny Testamenta Vaovao (jereo ny Efes. 5:21-6:9; Kol. 3:18-4:1; Tit. 2:1-10; 1 Pet 2:18-3:7). Ireo "fitsipika momba ny tokantrano" ireo, araka izay iantsoana azy, dia tsy miorina fotsiny amin'ny rafitra antanan-tohatra fa ahitana singa manampy amin'ny fananana fifandraisana tsara kokoa sy mahasoa ny andaniny sy ny ankilany.

Vakio ny Kol. 3:18,19. Inona ny fifandanjana hitanao eto? Inona no torohevitra fanampiny omen'i Paoly ao amin'ny Efes. 5:22-25,33

Averin'ny lehilahy sasany izao tenin'ny Baiboly izao: "Hianareo vehivavy, maneke ny vadinareo" - Köl. 3:18, ary mijanona eo ihany izy. Mariho anefa ny teny manan-danja ataon'i Paoly ho fanampin'izany: "araka izay mety hatao ao amin'ny Tompo. Tsy misy mihitsy fampianarana ao amin'ny Testamenta Vaovao milaza fa tokony hanaiky na hilefitra amin'ny lehilahy rehetra ny vehivavy na koa hoe ambany noho ny vadiny na tokony ho andevony; ny Testamenta Vaovao dia tsy mampianatra fa tokony hilefitra an-jamba amin'ny faniriana sy izay tian'ny vadiny rehetra ny vehivavy. Izao no hevitra tian'i Paoly hambara: ny Tompo no tokony hiantefan'ny fahatokian'ny vehivavy manambady voalohany ary ny vadiny kosa no faharoa. Tsy tokony ho takona ao ambadiky ny lehilahy ny maha izy ny vadiny, ary tsy afaka hisolo ny feon'ny fieritreretan'ny vavy ny lahy.

Ny fitiavan'i Kristy ny fiangonana ka nanolorany ny Ainy ho azy no maneho ny fitiavana tokony hitiavan'ny lehilahy ny vadiny (Efes. 5:25). Tokony ho mahatoky izy ireo na inona na inona sandan'izany, ary ny fanapahan-kevitra mahasoa indrindra ny vadiny no horaisiny na dia marina aza fa tokony hifandanja ny tombontsoan'ny andaniny sy ny ankilany. Ny fitiavana tahaka izany no manamora kokoa ny fankatoavan'ny vavy ny didin'Andriamanitra momba ny fanajana ny lahy (Efes. 5:33).

Ny tokantrano kristianina mafy orina dia izay ahitana fitia mifamaly fifampiresahana, fiaraha-misaina sy mitady vahaolana ary fiarahana mandray fanapahan-kevitra amin'ny maha mpivady. Amin'ny fotoana izay andraisana fanapahan-kevitra misy fiantraikany lalina eo amin'ny ankohonana iray manontolo, dia azo atao ny manasa ny zanaka hanatrika ny fifanakalozan-kevitra saingy tsy tokony hataon'ny ray aman-dreny mihitsy ny mifamaly eo imason'izy ireo. Aorian'izany dingana izany, raha toa tsy mety tonga amin'ny firaisan-kevitra ny mpivady, dia fomba iray atoron'ny Baiboly mba hisian'ny filaminana ny faneken'ny vavy ny hevitry ny lahy, raha tsy manohitra ny Tenin Andriamanitra izany. Etsy andaniny, saika ny ankamaroan'ny lehilahy (raha tsy ny lehilahy rehetra) no mahatsiaro ny fotoana nahitany soa noho ny nihainoany ny tenin'ny vadiny sy nanarahany ny toroheviny. Arakaraka ny hiarahan'ny mpivady miasa ho vondrona iray no hahasambatra ny tokantranon'izy ireo.

Ahoana no hisorohantsika ny fanaovana toy izay efa nataon'ny olona teo amin'ny tantara hatrizay: mandray ny fitsipika kanto ao amin'ny andalan-tSoratra Masina ka manodina izany ho zavatra ratsy?

Mitana anjara toerana lehibe eo amin'ny fiainan-tokantrano ny zanaka. Tsara ny hampahafantarana azy ireo fa tiana izy ary omena tombambidy amin'ny maha isan'ny ankohonana sy olom-pirenen'ny fanjakan'ny lanitra azy. Manan-danja tokoa ny fiaraha-mivavaka ataon'ny mpianakavy, fivavahana izay tsotra nefa mitohy, ary atao marain-tsy hariva. Raha mbola kely ny ankizy dia efa afaka manampy ny ray aman-dreny amin'ny fanadiovana sy ny andraikitra hafa. Ary ny zava-dehibe indrindra, dia tokony hanaraka ny baiko nomen'i Paoly izy ireo, manao hoe: "Hianareo zanaka, maneke ny ray aman-dreninareo amin'ny zavatra rehetra; fa ankasitrahana ao amin'ny Tompo izany." - Köl. 3:20.

Vakio ireto andalan-tSoratra Masina manaraka ireto. Inona avy ny fitsipika omena ao mikasika ny fitaizana?

Ohab. 22:6,15 ……………………..……………………..……………………..…………………………….

Mat. 19:14 ……………………..……………………..……………………..……………………..………….

Deo. 6:6,7 ……………………..……………………..……………………..……………………..………….

Ohab. 1:8,9 ……………………..……………………..……………………..……………………..………..

Ho fitahiana ho an'ny fianakaviana sy ny fiangonana ary ny hafa koa ny zanaka raha toa beazina araka ny tokony ho izy ho an'ny Tompo, amin'ny alalan'ny fampianarana sy ny ohatra. Ary ny torolalana omen'i Paoly ny ray aman-dreny. tahaka izay nomeny ny mpivady, dia mifandanja sy mifamaly koa: "Hianareo ray, aza mampahasosotra ny zanakareo, fandrao hamoy fo izy." - Kōl. 3:21. Misy fiantraikany lalina eo amin'ny fitaizana ny fomba fifandraisan'ny ray aman-dreny amin'ny zanaka (ny ray indrindra indrindra) sy ny fifehezany azy ireo.

Asehon'ny fikarohana koa fa raha mankany am-piangonana ny ray sy ny reny, dia ambony kokoa ny tahan'ny fankanesan'ny zanaka any am-plangonana tsy tapaka. Mifanohitra amin' amin'izany no mitranga raha ny ray na ny reny ihany no mankany am-piangonana. Mahagaga kokoa noho izany anefa, fa ny fankanesan'ny raim-pianakaviana any am-piangonana, mihoatra noho ny fandehanan'ny reny no mahatonga ny olona maro hazoto ho any am-piangonana tsy tapaka rehefa tonga olon-dehibe. Araka izany, dia tsy tokony hatao ambanin-javatra ny anjara asan'ny raim-pianakaviana eo amin'ny famolavolana ny zanany amin'ny lafiny ara-panahy. Zava-dehibe loatra ny hanaovany izany amim-pahamatorana.

Na izany aza, dia tsy ny raim-pianakaviana rehetra no mendrika halain'ny zanany tahaka (raha lazaina amin'ny fomba malefaka kokoa izany). Mitondra ny fanasitranana ilaintsika kosa ny fahafantarana fa Raintsika Andriamanitra, indrindra raha niteraka ratra lalina tao amintsika ny ray niteraka antsika. Amin'ny fomba ahoana?

Vakio ny Kol. 3:22-25 sy ny Kol. 4:1. Inona no torolalana omena ny mpanompo? Inona no fitsipika omena eto mahakasika ny fifandraisana araka asa ankapobeny?

Ampiasain'ny olona amin'izao fotoana izao indraindray ny resaka momba ny fanandevozana mba hanilihana ireo torohevitry ny Baiboly tamin'ny lasa, na hanaovana tsinontsinona tanteraka ny Soratra Masina mihitsy aza. Amin'izany anefa, dia tsy jeren'izy ireo mihitsy ny tontolon-kevitra ara-tantaran'ny Isiraely tamin'ny Testamenta Taloha sy ny fiangonan'ny Testamenta Vaovao. Noforonina araka ny endrik'Andriamanitra ny olombelona, ary nohariana hanana fahalalahana, tahaka ireo voary rehetra manan-tsaina izay noforonina. Noraran'ny lalan'i Mosesy ny hitanana ny Isiraelita iray ho andevo mandrakizay (Deo. 15:12) ka notendrena ho enin-taona farafahabetsany ny fotoana hanaovana fanompoana ho fanefana trosa (Eks. 21:2-6; Lev. 25:39-43). Ny fanandevozana ao amin'ny Baiboly anefa, na dia manelingelina ny fisainantsika moderina aza, dia tsy tahaka ny fanandevozana feno fomba fanao mampivarahontsana toy ny tany amin'ny tontolo tandrefana, izay loza sy heloka bevava manohintohina ny maha olona.

Tamin'ny andron'ny Testamenta Vaovao indray, dia tsy maintsy niaina tao anatin'ny rafitra napetraky ny lalana romanina ny fiangonana, izay nanome lalana ny fananana andevo. "Tsy tahaka ny fanandevozana moderina kosa ny lalåna romanina izay nanome zo sy tombontsoa maro ho an'ny andevo, ary azo inoana fa ho nanakana ny fandrosoan'ny filazantsara ny fikasana handrodana izany fomba fanao izany. Clinton Wahlen, "Culture, Hermeneutics, and Scripture: Discerning What Is Universal," in Frank M. Hasel, ed., Biblical Hermeneutics: An Adventist Approach (Silver (Silver Spring, MD: Biblical Research Institute/Review and Herald Academic, 2020), t. 166.

Raha ny marina, tao anatin'ny fiangonana, tsy tahaka ny tao amin'ny fanjakan-dehibe romanina ankapobeny, ny adidy voalohan'ny andevo na ny mpanompo dia miantefa amin'ny Tompo. Ary nomena torolalana ny tompon'izy ireny mba hitondra azy ara-drariny, "satria fantatrareo fa hianareo koa mba manana Tompo any an-danitra." - Kol. 4:1. Ankoatra izany, dia nanome torolalana an'i Filemona I Paoly mba tsy hitondra an'i Onesimosy ho toy ny andevony intsony fa ho toy ny rahalahiny (Filem. 16). Ao amin'ny Testamenta Taloha sy Vaovao, dia antsoina hoe mpanompon'Andriamanitra ny mpino (jereo ohatra ny Sal. 34:22; Lio. 17:10; 1 Pet. 2:16).

Na dia tsy tiantsika aza ny sasany amin'ireo tontolon-kevitra ara-kolontsaina nanoratana ny lahatsoratra sasany ao amin'ny Baiboly, dia tsy maintsy manaiky ny fahefan'izany andalan-teny izany hatrany isika. Raha tsy izany mantsy dia mametraka ny tenantsika sy ny kolontsaintsika ho ambonin'ny Soratra Masina isika. Izao no safidy tsara indrindra: ny mandinika izay rehetra voalazan'ny Balboly mikasika ny lohahevitra iray alohan'ny hisintonana fehin-kevitra ny amin'izay tian'ny Baiboly hampitaina momba izany.

Diniho ny fomba azo ampiharana ireo toko sy andininy ireo eo amin'ny fifandraisanao araka asa. Ahoana no mety hanampian'ny fitsipika voalaza ao anao, amin'ny maha mpampiasa na mpiasa anao?

Vakio ny Kol. 4:2-4. Inona no fitsipika mahakasika ny vavaka hitanao ao amin'ireo toko sy andininy ireo? Inona no antom-bavaka ataon'i Paoly eto?

Anisan'ireo teny manan-danja indrindra azontsika lazaina amin'ny olona iray miatrika toe-java-tsarotra samihafa (na mahakasika ny fianakaviana izany na ny fahasalamana, na vola na ny hafa koa) ny hoe: "mivavaka ho anao aho." Izany no fomba fifandraisana sy fifaneraserana nofidin'ny lanitra ho an'ny olombelona. "Isan'ny soritr'asa nataon'Andriamanitra ny hanome antsika, ho valin'ny vavaky ny finoana, izay tsy natolony raha tsy nangatahintsika." - HM, t. 546 (ed. 1983).

Maro ireo teny manan-danja nampiasain'i Paoly mikasika ny vavaka: "Mahareta", "amin-kafanam-po" (dikanteny NKJV), "miambena", ary "amin'ny fisaorana izay maneho fa vavaky ny finoana izany (Kol. 4:2). Milaza amintsika izy mba hivavaka "mandrakariva" (Efes. 6:18) ka "aza mitsahatra" - 1 Tes. 5:17. Izao no mahagaga indrindra: na dia "tsy fantatsika izay vavaka tokony hataontsika" dia "ny Fanahy no mifona amin'ny fitarainana tsy azo tononina. Rom. 8:26.

Avereno vakina ny Kol. 4:3. Inona no "varavarana ho an'ny teny" mety hosokafan'Andriamanitra ho anao hahafahanao mizara ny finoanao?

Tamin'ny fombamanan-danjatokoanonangatahan'iPaolytamin'Andriamanitra ny teny tokony holazainy. Indraindray isika rehefa mamaky ny epistily nosoratany na ny lahateniny ao amin'ny Asan'ny Apostoly, dia mieritreritra fa olona mahay mandaha-teny mandrakariva ity apostoly ity ary tsy mba misalasala ny amin'izay tokony holazainy. Kanefa eto dia mivavaka izy mba "hanazavako tsara" ny hafatra (Kol. 4:4, DIEM). Mampiasa teny grika iray tena manan-danja koa izy (del) ao amin'ny fiafaran'io andalan-teny io, izay azo adika hoe "araka ny tokony hitenenako"; manondro ny adidy masina amin'ny fitoriana ny filazantsara izany. Tsapany ary nekeny fa zava-dehibe ny hitondrana ny hafatra amin'ireo olona manan-kaja tao amin'ny fitondram-panjakana romanina, anisan'izany ireo tao an-tranon'i Kaisara.

"Tsy ilaina mandrakariva tsy akory ny hiondrika raha hivavaka. Kolokoloy ny fahazarana miresaka amin'ny Mpamonjy rehefa irery ianao, rehefa mandeha ary rehefa sahirana amin'ny asa andavanandro. Aoka hisandratra mangina tsy an-kijanona ny fo hanao fangatahana fanampiana, fahazavana, hery, fahalalana. Aoka ny fofonainao rehetra ho vavaka." - TMF, t. 342 (ed. 1997).

Inona no fahamarinana manan-danja indrindra natao ho fantatsika amin'ny maha Kristianina antsika? fahotantsika izany, ary koa ny fahazoantsika ny fiainana mandrakizay amin'ny Mazava loatra fa ny fahafatesan'i Jesôsy Kristy noho ny alalan'ny finoana Azy. Fahamarinana izay tsy ho fantatsika samirery mihitsy izany, fa tsy maintsy ambara na ampahafantarina antsika. Ary ao amin'ny Tenin’Andriamanitra no anambarana azy.

Marobe tokoa ny fahamarinana sy fahalalana ary fahendrena izay tsy ho fantatsika mihitsy raha tsy nambaran'Andriamanitra antsika tao amin'ny Teniny. Tsy nomena antsika amin'ny maha fahalalana azy na zavatra tokony ho fantatra fotsiny anefa izany fahamarinana sy fahalalana ary fahendrena izany, fa tokony hiainantsika mihitsy.

Vakio ny Kôl. 4:5,6. Amin'ny toe-javatra manao ahoana no anambaran'i Paoly fa ilantsika ny "mandeha amin'ny fahendrena"? Nahoana?

Mampalahelo fa indraindray dia tsy hita na tsapa mihitsy ny maha Kristianina antsika! Ary araka izay voalazan'i Paoly (raha mamerina ny teny ao amin'ny Isa. 52:5 izy), Isiraely koa dia vato fanafintohinana ho an'ireo tsy mpino: "hianareo no itenenana ratsy ny anaran'Andriamanitra any amin'ny jentilisa." - Rôm. 2:24. Manan-danja tokoa ny zavatra ataontsika amin'ny hafa, indrindra amin'ireo tsy ao amin'ny finoana (jereo ny Tit. 2:5; 2 Pet. 2:2). Ny tokantrano kristianina, ny fahatsaram-panahy aseho amin'ny fomba tsotra, ny toetra tony sy feno faharetana dia milaza zavatra betsaka amin'ireo izay manara-maso antsika mba hahitany raha marina tokoa na tsia ny fitononantsika tena ho Kristianina.

Mifantoka manokana amin'ny teny ataontsika i Paoly ao amin'ny Kôl. 4:6: *Aoka ny fiteninareo ho amin'ny fahasoavana mandrakariva." Tsy tokony ho tsara fanahy sy hahalala fomba fotsiny isika rehefa miteny, fa ny teny izay ataontsika dia tokony ho vonton'ny fahasoavan'Andriamanitra, eo ambany fiasan'ny Fanahy Masina.

"Ho mamy sira." Mifanohitra amin'ny famaritan'izao tontolo izao ny teny hoe "masira", ny tenintsika dia tokony ho mendrika sy mahasarika manoloana ireo olona itenenantsika azy.

"Mba ho fantatrareo izay tokony havalinareo ny olona rehetra." Ny Fanahy Masina irery ihany no afaka manisy ny teny tokony holazaina ao am-bavantsika amin'ny fotoana mety, ho amin'izay tanjona tokony ho izy. Izy irery koa no mahay manomana ny sain'ireo mpihaino handray ny hafatra "tokony" hoentintsika (eto koa, dia mbola ny teny hoe dei no ampiasaina - jereo ny famelabelarana omaly mikasika ny Kôl. 4:4).

Eritrereto ny teny sy ny asa ataonao ary ny fomba fiainanao manoloana ny hafa. Inona no hafatra ampitainao mikasika ny finoanao sy ny hevitry ny hoe "Kristianina"?

Ny ankohonana dia tokony hahatsapa ny andraikitra "Ny tsirairay avy ao anatin'ny ananany ka hanao izay tandrify azy mba hisian'ny fiadanana sy ny filaminana ary ny firindrana ao an-tokantrano. Tsy misy tokony hiasa hanohitra ny hafa. Ny rehetra no tokony hiara-miezaka mba hifanohana sy hifandrisika; aoka izy ireo haneho fahalemem-panahy sy faharetana, tsy hampiaka-peo fa ho tony ka hanalavitra ny fikorontanana; ary ny tsirairay no tokony hanao izay tratrany mba hanamaivanana ny enta-mavesatra entin'ny renim-pianakaviana. (...)

Tokony ho takatry ny tsirairay avy ao anatin'ny ankohonana ny anjara andraikitra tokony hataony miaraka aminny hafa. Ny rehetra, manomboka amin'ny zaza enin-taona no ho miakatra, dia tokony hahatakatra fa takina aminy ny hanao ny anjara raharaha sy ny andraikitra tandrify azy." - AH, tt. 179, 180.

"Tsy maintsy avelantsika hiditra ao am-pontsika sy ao an-tokantranontsika i Kristy raha tiantsika ny handeha amin'ny mazava. Tokony ho toerana azo antoka sy mampahazo aina ary mitondra ffaliana ny tokantrano. Aoka izany ho sombin-danitra ety an-tany, dia toerana iray hanolokoloana ny fitiavana fa tsy hangejana azy. Miankina amin'ny fanolokoloantsika ny fitiavana sy ny firaisam-po ary ny fifanajana ny fahasambalantsika. (...) Tokony hanadino ny "izaho" isika ka hijery mandrakariva ny fotoasa fanararaotra, na dia kely monja aza, hahafahana maneho fankasitrahana amin'ny hafa noho izay efa nataony ho antsika. Tokony hijery fotoana handrisihana ny hafa sy hanamaivanana ny alahelony isika amin'ny alalan' mitory fitiavana. Ireny fanehoam-pitiavana volatry ny fo ireny, izay miantomboka nin'ny alalan'ny asa mitory fahalemem-panahy sy fihetsika kely ao amin' amin'ny ankohonantsika ary miitatra any ivelan'ny tokantrano, no miara-miasa mba hanorina fiainana sambatra; ny finaovana tsirambina ireny zava-madinidinika ireny kosa no mahatonga ny fiainana ho feno fangidiana sy alahelo." -TFC, b. 3, tt. 539, 540.

FANONTANIANA hifanakalozan-kevitra

1. Ho an'ny mpivady, inona no fitsipika nanampy anareo eo amin'ny fifandraisana? Inona no torohevitra omenareo ireo tsy mbola manambady, ary ahoana no tokony híonanan'izy ireo ho amin'ireo fihaikana miseho mandrakariva ao anatiriny fanambadiana?

2. Matetika, maro ny ray aman-dreny izay tia sy nikarakara ny zanany ary nitaiza azy ireo tao anatin'ny tokantrano kristianina tsara no tsy maintsy miatrika ny fandavan'ny zanany ny finoana rehefa tonga amin'ny fahalehibeazana ireny zanaka irerv. Inona no torohevitra na fampaherezana azonao omena azy ireny? Inona no tsara kokoa raha tsy lazaina mihitsy?

3. Ifanakalozy hevitra bebe kokoa ny amin'ny fananarana mba "handeha amin'ny fahendrena." Mifanohitra amin'izany, inona no hevitry ny hoe "mandeha amin'ny fahadalana"? Inona no lesona notsoahinao avy amin'ireo fotoana samy hafa izay mety andehananao tamin'ny fahendrena na tamin'ny fahadalana?