Lesona Sekoly Sabata Herinandro

Hodinihina mandritra ny herinandro: 1 Kor. 1:1, Gal. 1:1, Asa. 17:16-34, 1 Kor. 5:9-11, Asa. 18:4-10, 2 Kor. 2:4.

Tsianjery

"Ary ny Tompo niteny tamin'i Paoly tamin'ny fahitana nony alina ka nanao hoe: Aza matahotra, fa mitenena ihany, ka aza mangina; fa Izaho momba anao, ary tsy hisy olona hihazona anao hanisy ratsy anao; fa manana olona maro amin'ity tanàna ity Aho." -Asa. 18:9,10.

Filazan'ilay misionera anglisy malaza antsoina hoe William Carey ny hoe: ny manamboatra kiraro no asa fivelomako, kanefa ny tena asany dia ny mamabo fanahy.

Toy izany koa i Paoly, ny manao lay no fivelomany (Asa. 18:1-3), nefa ny tena asany, mazava loatra, dia ny mamabo ny olona ho an'i Kristy.

Hojerentsika vetivety amin'ity herinandro ity ny asa fano mpoana nataon' i Paoly tao amin'ny fiangonana tany Korinto. Feno olana io fiangonana io, araka ny ho hitantsika, ary maro amin'izany no mitovy amin'izay atrehin'ny fiangonantsika ankehitriny, efa ho roa arivo taona aty aoriana. Eny tokoa, na iza na iza no efa ela tao anatin'ny fivavahana kristianina, na efa nandray anjara tamin'ny asan'ny fiangonana, dia afaka mametraka fanontaniana hoe: Efa nahita vondrona kristianina ve ianao, izay tsy manana olana mihitsy? Mazava loatra ny valiny.

Niatrika olana maro i Paoly tao Korinto, saingy ny hafatra momba ny hazo fijaliana no nentiny niatrika izany (1 Kôr. 2:2). Ny fandraisana amim-pahatokiana izany hafatra izany koa no fomba tokony hiatrehantsika ireo olantsika ankehitriny. Araka ny ho hitantsika amin'ity herinandro ity sy mandritra ity telovolana ity, dia azo ampiharina tsara amin'ny fiainantsika koa ny hafatry ny 1 sy 2 Korintiana.

*Famerenana ny lesona ny sabata 04 Jolay.

Vakio ny Asa. 18:1-3, 1 Kor. 5:9-11, ary 1 Kor. 8:4. Inona no azontsika lazalna momba ny toekarena, ny fitondrantena ary ny flainana ara-pivavahana tao Korinto?

Ivon-toerana manan-danja teo amin'ny tontolo fahiny i Korinto, izay nalaza tamin'ny firoboroboan'ny varotra tao. Noravan'i Roma ny tanana tamin'ny taona 146 TIK. ary naorin'i Jolio Kaisara indray tamin'ny maha-zanatany romana azy tamin'ny taona 44 TIK. Io Korinto romanina io no ao amin'ny Testamenta Vaovao. Tamin'ny andron'i Paoly dia iray amin'ireo mpifaninana amin'i Atena i Korinto, ary efa nihoatra azy tamin'ny lafiny maro aza. Nanana seranantsambo roa lehibe i Korinto izay nanamora ny fifanakalozana entana sy ny fampandrosoana ny varotra tao aminy.

Nifidy an'i Korinto tokoa i Paoly noho ny lazany sy ny toerana tsara ara-jeografika nisy azy. "Toy izany no nahafahana nampiely ny filazantsara. Rehefa tafiditra ao Korinto izany, dia ho mora ny hampita azy any amin'ny faritra rehetra eo amin'izao tontolo izao." Sketches From the Life of Paul, t. 99.

Ankoatra izany dia nanamora ny asa fiveloman'i Paoly tamin'ny alalan'ny fanamboarana sy fivarotana lay ny firoboroboan'ny varotra tao Korinto, sady nahafahany nitory ny filazantsara tao amin'izany tanana izany (Asa. 18:2,3). Mazava loatra fa tsy maintsy misy ny olana rehefa manao asa misionera any amin'ny tanàna lehibe sy manan-karena. Nampiavaka an'i Korinto ny fivavahana amin'andriamanitra maro samihafa (1 Kôr. 8:5), izay hita taratra amin'ireo tempoly maro naorina ho fanomezam-boninahitra ireo andriamanitra toy an'i "Apollon", "Athéna", ary "Aphrodite", sy ny maro hafa, ary na dia ny fivavahana amin'ireo andriamanitra egyptianina toa an'i "Sérapis" sy "Isis" aza.

Ankoatra izany savorovoro ara-pivavahana izany, dia nalaza tamin'ny fahalotoam-pitondrantena koa i Korinto. Milaza i Strabon, mpahaitoetany sy manam-pahaizana momba ny tantara grika, fa vehivavy janga 1.000 no natokana hanompo an'i Aphrodite tao amin'ny tempoliny tany Korinto. Na maro aza ireo mpandinika misalasala ny amin'izany ary mampifandray io filazana io amin'ny tsaho nataon'ny Atenianina hanoherana an'i Korinto, dia fanao mahazatra teo amin'ny tontolo fahiny ny fijangajangana ara-pombam-pivavahana. Olana tao Korinto, toy ny any amin'ny toerana hafa rehetra ny fahalotoam-pitondrantena. Efa nanjary fiainana isan'andro ny fanompoan-tsampy sy ny fahalotoam-pitondrantena, ary izany zava-misy mampalahelo izany no manazava ny ampahany betsaka amin'ny votoatin'ny epistily voalohany sy faharoa ho an'ny Korintiana.

Tojo olana maro mifandralka amin'ny fiarahamonina mpanompo sampy sy tia ny filan'ny nofo i Paoly nandritra ny asa misionera nataony tao Korinto. Inona avy ireo olana amin'ny kolontsaina ankehitriny izay mety hanasarotra ny fitoriana ny filazantsara? Ahoana no ahafahantsika mandresy izany? Inona no maha-samihafa an'i Korinto sy ny tananantsika ankehitriny, raha misy?

Vakio ny Asa. 18:4-8. Inona no vokatry ny asa fitorian'i Paoly?

Tsy nahitam-bokatra araka ny nantenainy ny asan'i Paoly teo amin'ny Jiosy tany Korinto. Tsy maintsy niatrika fanoherana sy fankahalana izy. "Nanohitra sy niteny ratsy ireo-Asa. 18:6, hoy ny Baiboly. Rehefa olombelona no iantefan'ilay matoanteny grika hoe blasphemeő ("miteny ratsy"), dia midika izany fa alaim-baraka sy haratsina izy. Raha lazaina amin'ny teny hafa, dia nikasa ny handoto ny lazan'i Paoly izy ireo, sy hanakana ny ezaka misionera ataony tsy hahomby.

Soa ihany fa tsy very maina ny asan'i Paoly tao amin'ny synagoga tany Korinto. Andriamanitra rahateo tokoa no tompon'ilay iraka. Nanome toky Izy hoe: "ny teniko (...) tsy hiverina amiko foana" - Isa. 55:11. Tsy nanampo ny Jiosy sasany fa hanaiky an'i Jesosy ho Mesia ary hatao batisa i Krispo, mpanapaka ny synagoga, mbamin'ny ankohonany (Asa. 18:8). Tsy izy ireo ihany, fa "maro koa ny Korintiana, rehefa nandre, dia nino ka natao batisa" - Asa. 18:8. Azo inoana fa noho ny hery miasa mangina avy amin'i Krispo koa izany.

Vakio ny Asa. 18:9, 10. Inona no azontsika lazaina momba ny fihetseham-pon'i Paoly manoloana ny olana natrehiny tao Korinto? Inona no nataon'Andriamanitra mba hampaherezana ny mpanompony?

Vantany vao niala tao amin'ny synagoga i Paoly, dia nahazo fampaherezana. I Kristy mihitsy no niteny taminy tamin'ny alalan'ny fahitana ny alina, izay mampahatsiahy ny ao amin'ny Isa. 41:10: "Aza matahotra hianao, fa momba anao Aho". Niaiky tokoa i Paoly "azon'ny fahalemena sy ny fahatahorana ary ny fangovitana be" izy tany Korinto (1 Kôr. 2:3). Tsy maintsy niala tany Beria nankany Atena izy noho ny fanoherana mafy. Mety ho nihevitra izy fa tsy maintsy handao an'i Korinto koa noho io antony io ihany: ny fanoherana mafy. Saingy tsy nitranga izany tamin'ity indray mandeha ity. Hoy i Jesosy taminy: "Manana olona maro amin'ity tanana ity Aho" -Asa. 18:10. Ary i Paoly no fitaovana nampiasainy hitondra ny vaovao mahafalin'ny famonjena ho azy ireo.

Vakio ny Isa. 41:10. Inona avy Ireo teny fikasana mahafinaritra omena antsika ao amin'io andalan-tSoratra Masina fohy lo? Inona no tokony ho vokatr'izany eo amin'ny fialnanao isan'andro?